EKONOMİ -> Tekstili ayağa kaldıracak stratejiler!

Tekstili ayağa kaldıracak stratejiler!

‘İstanbul’u boşalttım Anadolu’ya taşınıyorum' diyen teşviki kapacak’ Umut Oran, “Bu uygulama, tekstil haricinde diğer sanayi için de yapılabilmeli” dedi.

Tekstil ve hazır giyimcilerin merakla beklediği ‘sektörü ayağa kaldıracak yeni stratejiler’ netleşiyor. TOBB Hazır Giyim Meclis Başkanı Oran, bu kararların Anadolu’yu üretim merkezi yapmaya dönük olduğunu belirtti.

Tekstil, hazır giyim ve deri sektörü temsilcilerinin merakla beklediği ‘hassas sektör’ ilan edilerek bölgesel asgari ücret başta olmak üzere istihdamın üzerindeki yüklerin azaltılmasına ilişkin hükümetin yeni kararları netleşti.

İstanbul’u moda merkezi, Anadolu’yu üretim üssü ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ni de organik pamuk alanı yapacak yeni strateji resmen açıklanmasa da Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Konfeksiyon ve Hazır Giyim Meclis Başkanı Umut Oran, ‘İstanbul’u terk ediyorum ve tüm yatırımımı Anadolu’ya taşıyorum’ diyenin teşviki alacağını söyledi. Umut Oran, Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan’ın açıklayacağı yeni stratejiyi ana hatlarıyla anlattı.

Plan orta ve uzun vadeli
Uzun süredir, tekstil sektöründe yaşanan sorunlara çözüm yönünde proje üreten Umut Oran, Ekonomi Koordinasyon Kurulu (EKK) tekstil, hazır giyim ve deri sektörleri için yeniden hazırlanan teşvik politikasının orta ve uzun vadeli olduğunun bilgisini verdi. Oran’ın söylediğine göre, hükümet üyelerinden oluşan Ekonomik Koordinasyon Kurulu, Anadolu’da 7-8 bölgede kümelenen bu üç sektörün o bölgelerde rekabet odakları oluşturarak İstanbul’un boşaltılması.

Oran şunları söyledi: “Biz tekstil sektöründe neyin nerede odaklandığını görebiliyoruz fakat ekonomi yönetimin elinde hep farklı rakam ve istatistikler vardı. Örneğin, ‘hangi ilde kaç fabrika var, istihdam ne kadar’ gibi bilgiler bakanlıktan bakanlığa göre değişiyordu. 1996’dan beri tek envanter için çalışılıyordu. Şimdi o sağlandı. Tekstil, hazır giyim ve deri sektörünün şehirlere göre üretim bilgilerinde tek bilgi sahibi olundu. Bir yerde tüm kuruluşlar için güncelleme yapılmış oldu. Örneğin bu üç sektörde 700 bin kayıtlı personel çalıştığı ortaya çıktı.”

EKK’nın, sektörel, bölgesel ve proje çalışma yaptığını belirten Umut Oran, “Bu güncellenmiş rakamlarla hükümet tekstil hazır giyim sektörü için bir orta ve uzun vadeli plan üzerinde çalıştı. Bu, İstanbul’u moda merkezi, Anadolu’yu üretim üssü haline getirmek esaslı düşünüldü. Bunun için teşvik sistemini yeniden gözden geçirmek, daha doğrusu fabrikasını Anadolu’ya taşımaya karar veren yatırımcıya istihdam yükünü azaltıcı yönde teşvik sağlanması karar bağlandı.”

Yeni sistem nasıl olacak?
Yeni teşvik sisteminin nasıl olacağını da anlatan Oran şunları söyledi: “Burada İstanbul’u boşaltmak gerekiyor. Yani bir girişimci hükümete şu taahhüdü verecek: ‘Ben İstanbul’u bu fabrikamı kapatıyorum, Anadolu’nun falanca şehrinde şu tarihte şöyle bir yatırım yapacağım, şu kadar işçi istihdam edeceğim’ şeklinde taahhüt verecek. O zaman vergi, enerji gibi alanlarda hükümetten bazı teşvikleri alabilecek. Tekstil hazır giyim ve deri sektörünü Türkiye’ye yayılan 7-8 bölgeye doğru delokalize etmemiz gerekiyordu.

Yani sanayiyi İstanbul’dan ters göçle insanların doğdukları yerlere yaymak şart olmuştu. Sanayinin İstanbul’da olmaması lazım. Bu tekstil haricinde diğer sanayi için de yapılabilir. Tekstil için düzenlenen bu modelin diğer tüm sektörlerde de uygulanabilir olmasını istiyoruz.”

Hepsi Doğu’ya değil
Yatırımların hepsinin Doğu ve Güneydoğu’ya kaydırılmayacağını söyleyen Oran, “Bugün bir İzmir bölgesi, Bursa bölgesi var. Farklı bölgelerde farklı kümelenmeler var. Bu bölgeler de rekabet odağı yapılacak. Mesela Güneydoğu’ya iki teşvik veriliyorsa diğer yerlere 1.5 teşvik verilecek. Bu sadece Güneydoğu ile kısıtlanamaz. Hedefimiz İtalya’yı yakalamak olmalı. Çin ile zaten rekabet edemeyiz ama ikinci sıraya yükselebiliriz. Ama yeni ve rekabetçi düzenlemeler şart.

‘Hassas sektör ilan edilemedi’
Tekstilin ‘hassas sektör’ olma talebinin EKK tarafından kabul görmediğini de belirten Umut Oran, bunu anlayabildiklerini söyledi. Oran, “Tekstilin hassas sektör olması, istihdam odaklı olması, ihracatçı olması, yerli girdi malı kullanması ve katma değer yaratması için 5350 sayılı kanundaki vergi muafiyetlerinden iki yıl boyunca eski yatırımların da yararlanmasını istedik. Bununla birlikte biz iki sene boyunca sadece istihdam ve enerji maliyetlerinin indirilmesini istedik. Şimdi hassas sektör olarak muafiyet verilemiyor. Yani hükümet tekstili hassas sektör ilan etmiyor çünkü Avrupa Birliği ve Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) bu ayrımın nedenlerini anlatmakta güçlük çekebileceklerin söylüyorlar. Bunu da doğal karşılıyoruz” diye konuştu.